Het Ontwikkelingsprofiel, Een psychodynamische diagnose van de persoonlijkheid.

Door het beschrijven en beoordelen van observeerbare gedragspatronen van de cliënt biedt het ontwikkelingsprofiel een oriëntatie voor indicatiestelling en eventuele behandeling. Vanuit een semi-gestructureerd interview beoordeelt een ervaren en in het ontwikkelingsprofiel getraind clinicus de habituele patronen in denken, voelen en handelen van de cliënt. Deze patronen tekenen zich af binnen een matrix, waarmee dan ook gedragsregels en onderliggende beweegredenen zichtbaar worden in hun adaptieve of disadaptieve werking. De matrix biedt aldus een referentiekader.
Het ontwikkelingsprofiel biedt geen informatie over etiologie, pathogenese of psychiatrische symptomatologie.
Voor het afnemen van het ontwikkelingsprofiel moet cliënt bereid en in staat zijn over persoonlijke en gevoelsbeladen onderwerpen te spreken. As I- of as III-problematiek mag zijn uitspraken niet in te sterke mate beïnvloeden.

Het ontwikkelingsprofiel wordt gebruikt als gestandaardiseerd instrument in de volgende gevallen:

Wanneer de gebruikelijke classificatie onvoldoende richtlijnen biedt voor behandeling. Het ontwikkelingsprofiel kan dan duidelijkheid verschaffen over de nadere diagnostiek van persoonlijkheidskenmerken, vooral in een psychodynamisch kader.

Wanneer er bij de anamnese al aanwijzingen zijn van steeds terugkerende en invaliderende gedragspatronen, b.v. arbeidsgerelateerde problemen. Het ontwikkelingsprofiel is als gestructureerd onderzoek behulpzaam in de onderbouwing en analyse van deze problemen.

Bij de indicatiestelling voor inzichtgevende psychotherapie. Het ontwikkelingsprofiel geeft aanknopingspunten voor de beoordeling van de draagkracht en de introspectieve capaciteiten van de cliënt. Het biedt tevens een aanwijzing voor de veranderingsmogelijkheden en beperkingen van de cliënt.

Bij onzekerheid over de optimale behandeling of wanneer een keuze moet worden gemaakt over het behandelkader. Het ontwikkelingsprofiel biedt hierbij een gedifferentieerd inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van de cliënt.
Bij stagnatie van de behandeling en de behoefte aan verdere exploratie van problemen in de therapeutische relatie. Het ontwikkelingsprofiel biedt vanuit haar ontwikkelings-psychologisch kader extra informatie over een aantal psychodynamische aspecten betreffende de aard van eerdere en huidige relaties hetgeen relevant kan zijn voor de therapeutische relatie, de te verwachten valkuilen en themata die daarbinnen spelen.

Het ontwikkelingsprofiel kan dienen als referentiekader voor professionals

Het ontwikkelingsprofiel als referentiekader helpt om systematisch het voelen, denken en handelen van de cliënt over de afgelopen jaren te overdenken en overzichtelijk weer te geven.

Het biedt binnen teamverband een gemeenschappelijke taal.

In opleidingssituaties biedt het ontwikkelingsprofiel een helder, overzichtelijk kader om het functioneren van de cliënt op verschillende gebieden te structureren, te begrijpen en te bespreken.

Van Gorcum Het ontwikkelingsprofiel, een psychodynamische diagnose van de persoonlijkheid. R.E. Abraham, 1997